جدول وزن میلگرد ۸، ۱۰، ۱۲ و ۱۴
وزن میلگرد را با قطر اسمی حساب می‌کنند، نه با اندازه‌گیری متری. جدول وزن میلگرد ۸، ۱۰، ۱۲ و ۱۴ همین کار را ساده می‌کند: وزن هر متر و وزن یک شاخهٔ ۱۲ متری، برای چهار سایز پرکاربرد خاموت.
| سایز (mm) | وزن هر متر (kg) | شاخهٔ ۱۲ متری (kg) |
|---|---|---|
| ۸ | ۰٫۳۹۵ | ۴٫۷۴ |
| ۱۰ | ۰٫۶۱۷ | ۷٫۴۰ |
| ۱۲ | ۰٫۸۸۸ | ۱۰٫۶۶ |
| ۱۴ | ۱٫۲۱ | ۱۴٫۵۲ |
همین چهار سایز، ستون فقرات سفارش خاموت‌اند: ø۸ و ø۱۰ برای خاموت ستون و تیر و تیرچه، ø۱۲ برای خاموت‌های بزرگ‌تر و فونداسیون. سایزهای بالاتر بیشتر برای آرماتور طولی به کار می‌روند و در خاموت کمتر دیده می‌شوند.
فرمول وزن میلگرد: d² تقسیم بر ۱۶۲
همین رابطه، پایهٔ جدول وزن میلگرد است. فرمول ساده است: وزن هر متر (کیلوگرم) برابر است با مجذور قطر به میلی‌متر، تقسیم بر ۱۶۲. پشت این عدد، چگالی فولاد حدود ۷٬۸۵۰ کیلوگرم بر مترمکعب است. برای ø۱۰ می‌شود ۱۰۰ تقسیم بر ۱۶۲، یعنی ۰٫۶۱۷ کیلوگرم در متر؛ ضرب در ۱۲ می‌شود ۷٫۴۰ کیلوگرم برای شاخه.
این رابطه نشان می‌دهد وزن با مربع قطر بالا می‌رود: ø۱۲ نسبت به ø۸ حدود ۲٫۲۵ برابر وزن دارد، در حالی که قطرش فقط ۱٫۵ برابر است. پس یک پله سایز بزرگ‌تر، هم وزن و هم اجرت را محسوس بالا می‌برد.
اگر وزن یک خاموت را می‌خواهید، همین فرمول با طول برش ترکیب می‌شود: وزن خاموت (کیلوگرم) = طول برش (سانتی‌متر) × d² ÷ ۱۶٬۲۰۰. طول برش در قرارداد بازار، ۲ برابر مجموع دو بعد به‌علاوهٔ ۲۰ سانتی‌متر است؛ یعنی حدود ۱۰ سانتی‌متر قلاب برای هر سر.
وزن تئوری با وزن واقعی کارخانه فرق دارد
نکتهٔ مهم: وزن کارخانه ممکن است کمی کمتر از تئوری باشد. در بازار به آن «میلگرد سبک» می‌گویند، در برابر «وزن کامل». یک منبع، بازهٔ رواداری ø۸ را بین ۰٫۳۶۶ و ۰٫۴۲۷ کیلوگرم در متر نوشته است؛ یعنی حدود ۷ درصد کمتر و ۸ درصد بیشتر از عدد جدول.
پس دو کار را همیشه انجام دهید:
- وزن جدول را «تقریبی» و «تئوری» بدانید، نه تعهد فروشنده.
- فاکتور را بر مبنای وزن واقعی بار روی باسکول ببندید.
اختلاف چند درصدی در یک بستهٔ چند صد کیلویی، عدد کوچکی نیست. شفاف گفتنش هم به نفع خریدار است و هم به نفع کارگاه.
وقتی سفارش را کیلویی ثبت می‌کنیم، عدد نهایی روی باسکول مشخص می‌شود؛ وزن تئوری فقط برای برآورد اولیهٔ بار و هماهنگی حمل است. اگر برای پروژه‌ای عدد دقیق لازم دارید، بگویید وزن باسکول را در فاکتور بنویسیم تا محاسبهٔ اجرت و کرایه روی همان بسته شود.
از وزن شاخه به تعداد خاموت
این محاسبه را می‌توانید سر کارگاه انجام دهید. سه گام دارد:
۱. طول برش خاموت را حساب کنید: ۲ × (عرض + ارتفاع) + ۲۰ سانتی‌متر. ۲. وزن هر خاموت را از جدول زیر یا از فرمول بردارید. ۳. وزن شاخهٔ ۱۲ متری را بر وزن هر خاموت تقسیم کنید.
| ابعاد (cm) | برش (cm) | ø۸ (kg) | ø۱۰ (kg) | ø۱۲ (kg) |
|---|---|---|---|---|
| ۱۵×۱۵ | ۸۰ | ۰٫۳۱۶ | ۰٫۴۹۴ | ۰٫۷۱۰ |
| ۲۰×۲۰ | ۱۰۰ | ۰٫۳۹۵ | ۰٫۶۱۷ | ۰٫۸۸۸ |
| ۲۵×۲۵ | ۱۲۰ | ۰٫۴۷۴ | ۰٫۷۴۰ | ۱٫۰۶۶ |
| ۳۰×۳۰ | ۱۴۰ | ۰٫۵۵۳ | ۰٫۸۶۴ | ۱٫۲۴۳ |
| ۳۵×۳۵ | ۱۶۰ | ۰٫۶۳۲ | ۰٫۹۸۷ | ۱٫۴۲۱ |
| ۴۰×۴۰ | ۱۸۰ | ۰٫۷۱۱ | ۱٫۱۱۱ | ۱٫۵۹۸ |
| ۴۵×۴۵ | ۲۰۰ | ۰٫۷۹۰ | ۱٫۲۳۴ | ۱٫۷۷۶ |
| ۵۰×۵۰ | ۲۲۰ | ۰٫۸۶۹ | ۱٫۳۵۷ | ۱٫۹۵۴ |
تعداد خاموتی که از یک شاخه درمی‌آید به قطر ربطی ندارد و فقط به طول برش بستگی دارد. تقسیم ۱۲ متر بر طول برش، این جدول را می‌دهد:
| ابعاد (cm) | تئوری | کامل | پس‌مانده (m) |
|---|---|---|---|
| ۱۵×۱۵ | ۱۵ | ۱۵ | ۰ |
| ۲۰×۲۰ | ۱۲ | ۱۲ | ۰ |
| ۲۵×۲۵ | ۱۰ | ۱۰ | ۰ |
| ۳۰×۳۰ | ۸٫۶ | ۸ | ۰٫۸ |
| ۳۵×۳۵ | ۷٫۵ | ۷ | ۰٫۸ |
| ۴۰×۴۰ | ۶٫۷ | ۶ | ۱٫۲ |
| ۴۵×۴۵ | ۶ | ۶ | ۰ |
| ۵۰×۵۰ | ۵٫۵ | ۵ | ۱ |
ستون «تئوری» همان تقسیم ساده است؛ ستون «کامل» تعداد خاموتی است که واقعاً از شاخه درمی‌آید، چون نمی‌توانید ۰٫۶ خاموت ببرید. ستون پس‌مانده هم طول اضافه‌ای است که از شاخه می‌ماند و به ضایعات اضافه می‌شود. برای ۳۰×۳۰، عدد تئوری ۸٫۶ است ولی در عمل ۸ خاموت کامل می‌گیرید و حدود ۰٫۸ متر پس‌مانده دارید.
برای سفارش، تعداد و ابعاد و قطر را بدهید، نه وزن حدسی. کارگاه طول برش را طبق قرارداد خودش می‌گیرد و وزن هر عدد را حساب می‌کند؛ عددی که از این جدول درمی‌آورید برای کنترل و برآورد است.
یک مثال تمیز: خاموت ۲۵×۲۵ با ø۱۰ وزنش ۰٫۷۴۰ کیلوگرم است و شاخهٔ ۱۲ متری ø۱۰ برابر ۷٫۴۰ کیلوگرم. دقیقاً ۱۰ خاموت از یک شاخه درمی‌آید، بدون پس‌مانده.
اگر سفارش کیلویی است، برعکس عمل کنید: وزن کل را بر وزن هر عدد تقسیم کنید. مثلاً ۱٬۰۰۰ کیلوگرم خاموت ۲۵×۲۵ با ø۱۰ حدود ۱٬۳۵۰ عدد می‌شود. جدول کامل «تعداد در ۱۰۰ کیلوگرم» و اجرت هر عدد در جدول وزن خاموت آمده است.
وزن، اجرت و فاکتور
جدول وزن میلگرد وزن هر عدد را می‌دهد، ولی قیمت را نرخ روز می‌سازد. اجرت ساخت خاموت ۴٬۰۰۰ تومان به‌ازای هر کیلوگرم است؛ پس وزن، هم قیمت را می‌سازد و هم هزینهٔ حمل را. یک نمونه: ۵۰۰ عدد خاموت ۲۵×۲۵ با ø۸ حدود ۲۳۷ کیلوگرم می‌شود (۵۰۰ × ۰٫۴۷۴) و اجرت آن ۹۴۸٬۰۰۰ تومان است. اگر میلگرد را خودتان بیاورید، همین وزن در ۴٬۰۰۰ ضرب می‌شود.
قیمت میلگرد اما ثابت نیست و روزانه تغییر می‌کند. به همین دلیل هیچ‌جا قیمت نهایی و عدد ثابت نمی‌نویسیم؛ فرمول قیمت خاموت روشن است و عدد روز را هنگام تماس می‌گوییم.
میلگرد بناب و سفارش خاموت
بناب خودش یکی از مراکز تولید میلگرد شمال‌غرب است؛ کارخانه‌های ظفر و شاهین در همین شهر فعال‌اند و نام بناب در جست‌وجوی میلگرد زیاد دیده می‌شود. اما این صفحه دربارهٔ وزن و محاسبه است، نه معرفی کارخانه یا نمایندگی. رده و ابعاد را هنگام سفارش با هم نهایی می‌کنیم و اگر میلگرد خودتان را دارید، خمکاری آن با اجرت کیلویی انجام می‌شود.
اگر خاموت آماده می‌خواهید و نمی‌خواهید خودتان وزن حساب کنید، صفحهٔ خاموت آماده ابعاد و انواع را نشان می‌دهد و وزن و قیمت روز را تلفنی اعلام می‌کنیم.
برای انتخاب ردهٔ مناسب خاموت، راهنمای A2 یا A3 را بخوانید؛ برای ابعاد و فاصله، ضوابط خاموت‌گذاری و برای هماهنگی بار و ارسال، راهنمای سفارش و ارسال در دسترس است.